Harfa Eolska (harfa Eola)
[Aeolian harp, Wind harp]
Eol to bóg wiatru.
Harfa eolska natomiast to instrument którego struny poruszane są przez wiatr. Efekt jest odrobinę podobny do zawodzenia jakie czasem powstaje przy silnym wietrze w wąskich szczelinach np. pomiędzy skałami. Podstawowa forma harfy eolskiej to prostokątna skrzynka bez przedniej i tylnej ścianki z ruchomymi pokrywami które mają "łapać" wiatr, i paroma strunami (najczęściej strojonymi w unisonie) naciągniętymi równolegle pionowo obok siebie. Współbrzmienia akordowe tworzą się ponieważ struny choć strojone w unisonie są różnej grubości (sprężystości) i wydają różne tony harmoniczne do trzeciej oktawy w górę, co nadaje instrumentowi, "upiorne", nieziemskie brzmienie. Natężenie dźwięku zmienia się samo w zależności od siły wiatru.
Im silniejszy podmuch, tym bardziej niesamowita "muzyka", ponieważ wyższe tony harmoniczne nie należą już do naszego systemu tonalnego. Dunstan, arcybiskup Canterbury (X w.) został ponoć posądzony o czary w wyniku swoich eksprymentów ze strunami wzbudzanymi przez wiatr.
Pierwsze harfy eolskie konstruowane według podanego wcześniej schematu powstały w połowie XVII wieku. Z powodu swojego charakteru instrument cieszył się wielką popularnością w okresie romantyzmu (z tych samych powodów co harmonika szklana ;) ) - umieszczano go podówczas na dachach, w parkach i w ruinach średniowiecznych zamków.
Harfa eolska istnieje zresztą w rozlicznych odmianach, w różnych kształtach i wielkościach. O ile w przypadku clarsacha lub harfy gotyckiej czy hakowej kryterium przynależności to forma instrumentu, o tyle eolskimi nazwiemy wszystkie harfy (o dowolnych kształtach) które "grane" są poprzez podmuchy powietrza.
I tak np. na północnym krańcu Bainbridge Island, niedaleko Seattle, stoi model harfy przypominającej nieco celtyckiego clarsacha (tyle że z prostą kolumną), wysokości około dwóch pięter. Ma naciągnięte stalowe struny, których zawodzenie można podziwiać najlepiej ze środka pudła rezonansowego, do którego prowadzą drzwi z tyłu korpusu. Jest tam też okno przez które można obserwować wody zatoki. Konstrukcja opiera się na dwutonowym, betonowym fundamencie. (szczegółowy opis znajduje się na stronie http://www.harpspectrum.org)
Jak widać fascynacja muzyką wiatru inspiruje do coraz dziwniejszych eksperymentów z harfą eolską - i bardzo dobrze.